सिल्कस
रेचम फिसिनाय फोरमायलु
सोमोन्दोफोर आरो गियाननि राहा

मिरु रेचम बोर्ड, भारत सोरखारनि जि-जोम बिफान, बागालोर
कोकराझार, आसाम

जाग्रा बिफांनि बेराम आरो मारखि

मुगा गाबनि ब्लाइत बेराम (पेष्टलिचपचिचथिवा)

  • मुगा गाबनि दुलुर-दालार एबा दावदै महरनि फिसा-फिसा दागो रानाय बिलाइ एबा गोरलै बिलाइनि गासिबो बाहागोआवनो गोसारो।
  • सानआ बावनाय (गोबाव) लोगो-लोगो दागोफ्रा ज’जानायाव बिलाइफ्रा राननानै थैलांयो।
  • दागोफ्रा सरासनस्रायै बिलाइनि गोरा बाहागोनिफ्राय जागायजेननानै बेराम जानाय जायगाफ्रा रोजा मुगा गावनि जायो आरो गासिबो बिलाइ आरो दालायाव गोसारो।
  • बे बेरामआ बिजौ बाहागोनिफ्राय जागाय जेननानै गासिबो बिफांआव गोसारो आरो जोबथारनायाव थैलांयो।
  • बे बेरामनि जाउनाव गोरलै समाव बिलाइफ्रा ख’हा जानानै मुगा फिसिनायनि थाखाय बिलाइनि बिबांआ बाङाइ जालांयो।
बेराम जानायनि सम:
  • सेप्तेमबर दाननिफ्राय अक्ट’बर दान सिम।
  • बे बेरामआ बिफांनि 76%आरो 42-46%बिलाइनि ख’हा जाहोयो।
होबथानाय राहा:
सरासनस्रा राहा:
  • बबेराम जानाय बिलाइफोरखौ खानानै फोजोबस्रांनांगौ।
  • बथामहिनबा बे बेरामआ हायाव सोमजियो आरो हायावनो उन्दु हाबनानै थायो, बिनि खायनो गोथौयै हाल एवब्ला बे बेरामनि जीउसाआ सान्दुंनि गोसा बिदुंजों गोर्लैयैनो जोबस्रांयो।
कालसारेल राहा:
  • थि समाव चोम बागानखौ सिखोन-साखोन खालाम नानै बिफांफोरखौ ख’र एबा बिजौखौ दानस’बाय थानांगौ।
ऱासायनिक राहा
  • 0.03% (जौखोन्दो) कपार अकसिक्ल’राइड मुंनि मुलि 15 साननि गेजेर गेजेर सारनानै होब्ला 88% (जौखोन्दो) मोजां जायो।
जैबिक राहा:

फ्लाइटब्लाइटन मुंनि जैबिक मुलिखौ 10 जौखोन्दो हारै दै जों लगायनानै 15 साननि गेजेर गेरेज सारब्ला बे बेरामआ 80% (जौखोन्दो) मोजां जायो।

माराम अरनाय बेराम (सिफालिउराचपरासिथिकास)

लैखोन:
  • बिलाइनि गोजौ बाहागोआव माखासे फिसा फिसा गोमो खोमोनबादि एबा कमला गाबनि बाहागो नुनो मोनो।
  • लासै लासै बे खोमोन बादि बाहागोआ गोलाउ गोलाउयै बांनानै दालाय आरो गुबै बिफांआव गोसारो।
  • बेराम जानाय बिफांफ्राव गासिबो रोखोमनि बिफांनि थांना थानायनि राहाआ हेंथा जानायनि जाउनाव बिफांनि देरनाय लाउनाया थाद’यो आरो एख’नबा बिफांआ थैलांयो।
बेराम जानायनि सम:
  • बमे दाननिफ्राय अगष्ट दानसिम बे बेरामआ 12-22% बिफांनि आरो 22%बिलाइनि ख’हा जाहोयो।
होबथानाय राहा:
जान्थ्रिक राहा:
  • बेरामआव नाख्रोब जानाय बाहागोखौ थाबैनो हास’नानै फोजोबस्रांनांगौ।
कालसारेल राहा:
  • थि समआव बिलाइफोरखौ बाहायोब्ला बे बेरामआ जाया।
  • नांगौ रोखोमै पटास हासार चोम बागान आव बाहायब्ला बे बेरामआ बाङाय जालांयो।

मुगा एम्फौ जाग्रा बिफांनि बाइदि सिना बेराम आरो हामा खालामग्रा एम्फौफोर:
चोम बिफांनि बाइदिसिना बेरामफोर:
बिलाइनि दागो जानाय बेराम (फाइल’ष्टिकथा पारसि)

लैखोन:
  • बिलाइआव फिसा फिसा दुलुर-दालार एबा जायखि जाया महरनि मुगा गाबनि माखासे दागो नुनो मोनो।
  • बिलाइनि फारनैथिबो बे दागोफोरखौ नुयोब्लाबो बिलाइनि सा बाहागोआव बे दागोफोरखौ रोखायौ नुनो मोनो।
  • बे मुगा गाबनि दागोफोरनि सोरगिदिं गोमो गाबनि बेंख’न थायो।
  • बेरामआ बांनाय लोगो लोगो फिसा फिसा बे दागोफ्रा गांफा बिलाइआव जेरै गोसो एरै बांनानै गिदिर बाहागोआव बेराम सोमजि होनानै जोबथारनायाव गासिबो बिलाइफोर आरो उनाव दालायफ्रा रानलांजोबो।
बेराम जानायनि सम:
मे दाननिफ्राय आगष्ट दानसिम (12-22 PDI)
होबथानाय राहा :-
कालसारेल राहा :-

थि समाव, हासार बाहायनानै, गोथौयै चोम बागानआव हाल-एबनानै एम्फौ फिसि नांगौ।

रासायनिक राहा:

0.01 जौखोन्दो डा’थिन एम 45 सारोब्ला बे बेरामा 85 जौखोन्दो हामो।

बिलाइनि एन्थ्रकानज एबा ब्लाइट बेराम (कलेट्रटिकाम ग्लिवस्पराइदिस)
लैखोन:
  • मुगा गाबनि दुलुर-दालार एबा दावदै महरनि दागो जेराव मोनो बेवनो गोर्लै एबा रानाय बिलाइआव गोसारनानै थायो।
  • सानआ बांनाय लोगो लोगो दागोफ्रा ज’जानानै रानस्रेमनानै थैलाङो।
  • दागोफ्रा सरासनस्रायै बिलाइनि गुदि बाहागोनिफ्राय जागाय जेननानै, बेराम जानाय बाहागोफ्रा रोजा मुगा गाबनि जायो आरो गासैबो दालाय बिलाइआव गोसारो।
  • बेरामआ बांनाय लोगो लोगो मुगा गाबनि दागो-नेर्सोन ज’जानानै थानाय माखासे गोसोम गाबनि बाहागोआव नुनो मोनो।
  • बिजौ बाहागोनिफ्राय लासैनो बेराम जानाय एबा नाख्रेब जानाय बिफांआ राननानै उनाव थैलांयो।
  • बे बेरामनि जाउनाव गोर्लै समावनो बिलाइफ्रा ख’हा जानानै बिनि बिबां बाङाय जालांयो।
लबेराम जानायनि सम:
  • जुन दाननिफ्राय आगष्ट दानसिम।
  • 48-60 जौखोन्दो बिफांनि आरो 21-28 जौखोन्दो बिलाइनि खहा जायो।
होबथानाय राहा:
सरासनस्रा मिथिंगायारि राहा:

थामहिनबा बे बेरामनि जीउसाआ हायाव सोमजियो आरो हायावनो उन्दुहाबनानै थायो बिनि खायनो गोथौयैनो एवनानै होब्ला जीउसाआ सान्दुं गोसाआव गोर्लैयैनो थैलांयो।

कालसारेल राहा:

थि समाव चोम बागानखौ सिखोन-साखोन खालामनानै बिफांनि खर’एबा बिजौ बाहागोफोरखौ दानस’बाय (प्रुनिं) थायोब्ला बे बेरामआ बाङाय जायो।

रासायनिक राहा:

जौखोन्दोआव 0.01%डायथिन एम 45 15 साननि गेजेर गेजेर सारोब्ला बे बेरामआ जौखोन्दोआव 88%मोजां जायो।

जैबिक राहा:

नयनटरा बिलाइनि बिदैखो 10 जौखोन्दो हारै दैजों लगायनानै 15 साननि गेजेर गेजेर सारोब्ला बे बेरामा जौखोन्दोआव 80%मोजां जायो।

हाथ’फ्ला गाबनि ब्लाइक बेराम (पेष्टलिचिचडिचेमिनेटा)
लैखोन:
  • फिसा फिसा मुगा गाबनि दावदै महरनि माखासे दागो गासिबो बिलाइआव जानल्दा-मोनल्दायै गोसारनाननै थायो।
  • बिलाइ गोर्लै एबा रानाय गासिबो रोखोमनि बिलाइआवनो बे बेरामखौ नुनो मोनो।
  • सान बांनाय लोगो लोगो बे दागोफ्रा ज’जानानै सिगांआव बिलाइ उनथारआव दालायफ्रा हाथ’फ्ला गाब जानानै थैलांयो।
बेराम जानाय सम:

मे दाननिफ्राय आगष्ट दानसिम बे बेरामनि जाउनाव 48-60 जौखोन्दो बिफां आरो गासिबो बिलाइनि 22-28 जौखोन्दो ख’हा जायो।

फाहामनाय राहा:
सरासनस्रा एबा मिथिंगायारि राहा:

बेराम जानाय बिलाइफोरखौ नुब्लानो खानानै गोनोखोआरी राहाजों फोजोबस्रां नांगौ।

रासायनिक राहा:

जौखोन्दोआव 0.01%बेभिष्टिन 15 साननि गेजेर गेजेर सारोब्ला बे बेरामा जौखोन्दोआव 86% मोजां जायो।

जैबिक राहा:

नयनटरा बिलाइनि बिदै 10 जौखोन्दो हारै दैजों लगायनानै 15 साननि गेजेर गेजेर सारोब्ला बे बेरामा जौखोन्दोआव 80%मोजां जायो।

माराम अरनाय बेराम (सिफालिउरासपेराचिटिकास)
लैखोन:
  • बिलाइनि गोजौ बाहागाव माखासे फिसा-फिसा खोमोनबादि गोमो एबा कमला गाबनि बाहागो नुनो मोनो।
  • लासै लासै बे खोमोन बादि बाहागोफ्रा गोलाउ गोलाउयै बांनानै दालाय आरो बिफांनि गाहाय बाहागोआव गोसारो।
  • बेराम गोनां बिफांफ्राव गासिबो रोखोमनि बिफांनि आखुथाया हेंथा जानायनि जाउनाव बिफांनि देरथायाबो थाद’यो लोगोसे एख’नबा बिफांआबो थैयो।
बेराम जानायनि सम:

मे दाननिफ्राय आगष्ट दानसिम बे बेरामआ 12-22% बिफांनि 22% जौखोन्दो बिलाइनि ख’हा जाहोयो।

फाहामनाय राहा:

जान्थ्रिक राहा:

बेरामआव नाख्रेबजानाय बाहागोफोरखौ थाबैनो दाननानै फोजोबस्रां नांगौ।

कालसारेल राहा:
  • थि समाव बिलाइफोरखौ एम्फौ फिसिनायाव बाहायोब्ला बे बेरामआ जाया।
  • थि समाव पटास हासार चोम बागानआव होयोब्ला बे बेरामआ बाङाय जालांयो।
मुगा जाग्रा बिफांनि मादा जाग्रा एम्फौ (जिवजेरा इन्दिका):
एम्फौनि गाग्लोबनायनि रोखोम:
  • बे एम्फौखौ मुगा एम्फौ जाग्रा बिफांनि चोम एबा सवालु फांनैबो बिफांआव सा-सानजा भारतआव नुनो मोनो।
  • जिउजेरा इन्दिका मुंनि मोनसे रोखोमनि सिखिरिआ बिफांनि बिगुरआव 2 बिदै दैयो आरो बिदै फोरनिफ्राय फिसा-फिसा एम्फौ ओंखारो।
  • बिदैफोरजों नांनानै थानाय आथा बादि जिराथआ बिफांनि बिगुरखौ गुरै जाहोनायनि थाखाय बै फिसा-फिसा एम्फौफोरा बिफांनि सिं बाहागोथिं फलंनानै हाबलांयो।
  • बे एम्फौफ्रा बिफांनि मादा बाहागोखौ जानानै फारियौ गोजौथि थांबाय थायो आरो बेबायदिनो बिसोरनि जिउ बेंख’नथायखौ आबुं खालामनो बिफांनि सिंङावनो डाइन निफ्राय जि दानसिम गोनांथि जायो।
  • बे एम्फौनि नाख्रेबनायनि जाउनाव बिफांनि देरथायाव हेंथा मोननानै लासै-लासै थैलांयो।
एम्फौ जानायनि सम:

अकतब’रनिफ्राय डिसेमबर दानसिम गोजौ आसाम (Upper Assam) आव आरो एप्रिल मे दानआव गाहाय आसाम आव जौखोन्दोआव 10-60 जौखोन्दो मोननाय जायो।

ख’हानि बिबां:
  • चोमआव 71%आरो सवालु आव 73%।
  • गुदुंनि बिबांआ फांफा बिफांआव 1 निफ्राय 5।
  • गुदुंनि ज’खानि बिबांआ 0.5 निफ्राय 2.0 चे:मि:।
होबथानाय राहा:
जौबिक राहा:

निम, धटुरा, पचटिया बाइदि बाइदिनि जायखि जाया मोनसे रोखोमनि बिफांनि बिलाइनि बिदैखौ दिहुननानै जौखोन्दोआव 5-15% हारै लगायथाय बानायनानै आरोबे लगायथायाव खुननि थ’फला सोमनानै मादा जानाय एम्फौनि गुदुंआव गंसे खेबजांजों एम्फौनि गुदुंआव सोनानै हाजों लिरथेनानै होब्ला एम्फौआ गुदुंनि सिंआवनो थैनानै थायो।

रासायनिक राहा:

नुभान मुंनि रासायनिक मुलिखौ 1.5% हारै लगाइनानै खुननि थ’फ्लाखौ बे लगायथायाव सोमनानै मादा जाग्रा एम्फौनि गुदुंआव गंसे खेबजांजों सोनानै हाजों लिरथेनानै एम्फौखौ होबथानो हायो।

बिलाइआव थेबगां खाहोग्रा एम्फौ (पारोपासिला सवालुआव आरो एचपनदिल चोमआव):
  • बे रोखोम एम्फौआ बिलाइनि सायाव मोनसे रोखोम बिस गोनां खौदै हगारनायनि थाखाय बिलाइनि सा बाहागोआव बुख्रांनानै माखासे थेबगां महर मोनो।
  • बे बुख्रांनाय थेबगां सिङावरनो एम्फौफ्रा हाबनानै बिलाइनि बिदैखौ सोबनानै आरोबाव जेब्ला रानाय अबस्ता मोनो होमब्ला बुख्रांनाय थेबगां सिंनिफ्राय ओंखारबोनानै गोदान बिलाइआव नाख्रेबनो हमो।
  • बुख्रांनाय थेबगांफ्रा चोम बिलाइआव आखान्थिथाम महरनि आरो सवालु बिलाइ आव दावदै महरनि जायो।
एम्फौ जानायनि सम:

एप्रिल मे दानआव आरो चेप्टेमबर, अकत’बर दानआव 10-25 जौखोन्दो बिलाइआव गाग्लोबो।

ख’हानि बिबां:
  • चोम बिफांआव 30 जौखोन्दो आरो सवालु बिफांआव 49 जौखोन्दो बिलाइआव बे एम्फौनि दारै नाख्रेब जायो एबा गाग्लोबो।
  • बुख्रांनाय थेबगांनि अनजिमाया 20 निफ्राय 90 बां मोनफ्रोमबो बिलाइआम थायो।
होबथानाय राहा:

एम्फौ नाख्रेबनाय बाहागोफोरखौ खानानै फोजोबस्रांनांगौ।

दालाइ फलंग्रा एम्फौ:
एम्फौनि गाग्लोबनायनि रोखोम:
  • चोम बिफांनि दालाया बिजौआव मोननाय बियो मोनसे रोखोम एम्फौ।
  • दालाय-दासा फोरनि गेजेरजों आरो बिलाइनि गाहाय रोदाजों बे एम्फौआ गुदुं खालाम नानै बिफांनि दालायनि सिं बाहागोखौ हं-हं खालामो।
  • दालाय दासाफ्रा रानलांजोबो।
ख’हानि बिबां:

जुलाइ आगष्ट दानआव 70 निफ्राय 80 जौखोन्दो एम्फौनि दारै नाख्रेब जायो।

होबथानाय राहा:
  • जान्थ्रिक राहायानो बे एम्फौ होबथानायनि मोनसेल’ राहा।
  • एम्फौ नाख्रेबनाय बाहागोफोरखौ थाबैनो दाननानै छावगार नांगौ।
आमफुटुकनि (क्रिकुला त्राइफेनेस्त्रेता) एम्फौनि गाग्लोबनायनि रोखोम:
  • बे रोखोम एम्फौआ चोम बिफांनि बिलाइफोरखौ एसेल’ समनि गेजेरावनो गोबां बिफांनि बिलाइ जानानै बिफांखौ लान्था खालामो।
  • जाउनाव मुगा बिफांनि गोबां ख’हा जायो।
  • 80 निफ्राय 90 जौखोन्दो बिलाइ बे एम्फौनि दारै ख’हा जायो।
  • मुगा फिसिनायनि समाव जेब्लाबो आमफुटुकनिखौ चोम बागानआव नुनो मोनो।
होबथानाय राहा:

आमफुटुकनि एम्फौ फिसा फोरखौ जायखि जाया थाखोआवनो चोम बागान निफ्राय बुथुमनानै बुथार नांगौ।