सिल्कस
रेचम फिसिनाय फोरमायलु
सोमोन्दोफोर आरो गियाननि राहा

मिरु रेचम बोर्ड, भारत सोरखारनि जि-जोम बिफान, बागालोर
कोकराझार, आसाम

रेचम एम्फौनि बेराम आरो मारखि

लैखोनः
  • बेरामाव गोग्लैनाय एम्फौफ्रा थाबायनायाव लासै लासै जायो ।
  • एम्फौफोरनि खि लामाया बायजोआव ओंखारबोयो ।
  • बेरामआ नाख्रेबनायनि 2-3 साननि उनाव एम्फौफ्रा थैयो ।
बेराम जानायनि समः
  • जेठ-आसार दानाव बे बेराम जानायनि सम ।
खहानि बिबाः
  • 6-12% मुगा एम्फौनि खहा जायो ।
  • खन्थाम आरो खनब्रै गुस्लायनाय एम्फौफ्रा बे बेरामाव नाख्रेबजायो ।
होबथानायनि राहाफोरः
  • सोदांनाय गाहाम बेराम गोयै जोलै बिदैखौसो बाहायनांगौ ।
  • एम्फौनि थाखो (Stage)हिसाबै एम्फौनो गोजौ माननि बिलाइ होनांगौ ।
  • 1 ग्राम लाहदै मुंनि मुलिखौ 10 लिटार दैयाव लगायनानै सारोब्ला बे बेरामा मोजां जायो ।
मैखुन बेरामः
  • बे बेरामा बभेरिया बासियाना मुनि मैखुननि दारै जायो ।
  • लैखोनः
    • बे बेरामाव नाख्रेब जानाय एम्फौफ्रा लासै लासै जायो ।
    • जानायखौ नागारो ।
    • बेरामआ नाख्रेबजानायनि 12 निफ्राय 18 घन्टनि गेजेरावनो एम्फौफ्रा दलद जानानै थायो ।
    • 20 निफ्राय 24 घन्टानि गेजेराव एम्फौफ्रा थैयो ।
    • थैनाय एम्फौनि मोदोम गंसे गुफुर गाबनि मैखुन बेरजोबो ।
    बेरामनि फुंखाः
    • बेरामनि जिउसा गोनां हा ।
    • बेरामाव नाख्रेबजानाय गोथै एम्फौफोर ।
    • सिदोमा सान्दुं नाङै चोम बागान ।
    खहानि बिबाः
    • गोजां बोथोराव 57-88 जौखोन्दो मुगा एम्फौ खहा जायो ।
    • खन्थाम आरो खनब्रै गुस्लायनाय एम्फौआ बे बेरामाव नाख्रेबजायो ।
    बेराम जामनायनि समः

    गोजां बोथोराव जेब्ला हरनि बिदुंआ जोबोद बाङाय जालाङो आरो रोजा खुवा खुयो ।

    होबथानायनि राहाः
    कालसारेल आदबः
    • गोजां बोथोरनि मुगा हगारनायाव जेब्लाबो सान्दुं नांनाय चोम बागान सायखनांगौ ।
    • सिगाङावनो चोम बागानखौ सिखोन साखोन खालामनानै बेरामनि जिउसा गैयै खालामनानै लानांगौ ।
    • मुगा फिसिनायाव नाइलननि मुसारि बाहायनाया जोबोद गोनां ।
    • फुं-बेलासि चोम बागानाव खुवाखौ बाङाय खालामनो उखुन्दै होनांगौ ।
    रासायनिक राहाः
    मुगा एम्फौनि हामा खालामग्रा एम्फौ
    उजि थाम्फैः

    एकजिरस्ता चर्बिलच आरो ब्लिफारिफा जेब्रिना मुंनि मोननै रोखोमनि थाम्फैया नाख्रेबो ।

    नाख्रेबनायनि रोखोमः
    • उजि थाम्फैफ्रा मुगा एम्फौनि बिगुरनि सा बाहागोआव बिदै दैयो ।
    • बे बिदैफोरनिफ्राय फिसा फिसा एम्फौ ओंखारनानै मुगा एम्फौनि सिं बाहागोआव हाबनानै मोदोमफोरखौ जानो हमो ।
    • जेब्ला बे एम्फौफ्रा रायो होमब्ला बिसोरो बाइजोआव ओंखारबोनानै चोम बागानाव एबा जोलै दिहुनग्रा न सिङावनो फिथोब थोबो ।
    • उजि थाम्फै नाख्रेबनाय मुगा एम्फौफ्रा गोरलै समावनो थैयो ।
    उजि जानायनि समः

    पुछ दाननिफ्राय चैत्र दानसिम उजि थाम्फैया गोबाङैनो जायो ।

    होबथानायनि राहाफोरः
    जान्थिक राहाः
    • मुगा एम्फौ फिसिनाय समाव नाइलन मुसारि बाहायनाया जोबोद गोनां ।
    • जौलै दिहुननाय समाव उजि थाम्फैनि गासिबो एम्फौफोरखौ बुथुमनानै फोजोबस्रांनांगौ ।
    जैबिक राहाः
    अक्त’बर दाननिफ्राय
    एपेन्टेलिच एबा कनकनि थाम्फैः

    एपेन्टेलिच आ नाख्रेबनायनि जाउनाव मुगा एम्फौनि सायाव माखासे फिसा फिसा एम्फौ उजिनानै जोबथारनायाव एम्फौ आ थैलाङो ।

    एपेन्टेलिच एबा कनकनि थाम्फै जानायनि समः

    सरासन्स्रायै गोलोम बोथोराव बे कनकनि थाम्फैया गोबां जायो ।

    होबथानायनि राहाः
  • मुगा एम्फौ फिसिनाय समाव नाइलननि मुसारि बाहायनाया जोबोद गोनां।
  • थाम्फैनि बिदै आरो फिसाफोरखौ मोनब्लानो फोजोबस्रांनांगौ ।
  • बेमाः

    देरफुनाय एम्फौखौ हामा खालामो ।

    बेरेः

    आसार,सावन दाननिफ्राय बाद्र,आसिन दानसिम बेरेया मुगा एम्फौनि हाबा खालामो ।

    होबथानाय राहाः

    मुगा एम्फौ फिसिनाय समाव नाइलन मुसारि बाहायनाया जोबोद गोनां ।

    मुगा एम्फौनि बायिद-बायिद बेराम लोगोसे हामा खालामग्रा एम्फौफोरः

    फोथा बेरामः
    • मुगानि फोथा बेरामआ मोनसे रोखोम गाज्रि रोखोम बेराम ।
    • बे बेरामा मोनसे रोखोमनि ‘नजिमा एन्थेरिया’मुंनि प्रट’जवा दारै जायो ।
    • बे बेरामा बंश, होसोनाय जोनि दारै सन्देरो ।
    • जागाय जेननाय समाव जौखोन्दोआव 50 बाहागो मुगा एम्फौआ थामथि थाखोआवनो थैयो आरो जोबोद एसेल बिबांनि मुगा एम्फौआसो फिथोब थोबनाय नुनो मोनो ।
    • जेब्ला मोजां सावस्रीनि एम्फौआ बे बेरामनि दारै सन्देर जानानै नाख्रेबजायो होमब्ला बेखौ गेजेर खलबनि नाख्रेबनाय होननानै बुंनाय जायो ।
    • गेजेर खालबनि नाख्रेबनाया 4 थि थाखोआव जायोब्ला गोबां फिथोब आरो 5 थि थाखोआव जायोब्ला नुनायाव मोजां नाथाय जोलैनि थाखाय आरजाथावै फिथोब मोननाय जायो ।

    बेरामनि समः बोसोरनि गासैबो समावनो बे बेरामा जायोब्लाबो, गोलोमबोथोराव आसार आरो बाद्र दानाव बे बेरामा मेगनाव नुनाय जायो ।

    लैखोनः
    देरफुनाय समावः
    • मुगा एम्फौफोरखौ सारासन्स्रायै बेरामाव नाख्रेबजानायखौ हमदांनो हानाया गाब्राब ।
    • नाथाय माइक्र’स्क’पजथ्र‘जों एम्फौफोरआव फोथानि बेरखांनायखौ नुनो हायो ।
    रानाय समावः
    • एम्फौफ्रा जानाय-लोंनायखौ नागारो ।
    • देरनाया बाङाय जायो ।
    • मोनसे थाखोनिफ्राय गुबुन मोनसे थोखोआव गुस्लायनाया उन सिगां जायो ।
    • एम्फौनि गाबआ गोबां जायो ।
    • बांसिनै सन्देरनाय एम्फौनि बिगुरनि सायाव बानलु बायदि फिसा फिसा दागो नुनो मोनो ।
    बेरामनि फुंखाः
    बिदै समावः
    • बिदै दैग्रा बेंखन्थायनिफ्राय ।
    • बिदै गोजौ बाहागोआ जिउसानि सोमोन्दोआव फैनानै ।
    • जोलै दिहुनग्रा न’एबागुबुन गुबुन आइजेंनिफ्राय ।
    एम्फौ समावः
    • बेरामनि जिउसा गोनां एबा सोदायै गनसा ।
    • जिउसा गोनां मुगा जाग्रा बिफांनि बिलाइ ।
    • बेराम गोनां एम्फौनि खि ।
    • बेरामनि जिउसा गोनां चोम बागान ।
    • बेरामनि जिउसा गोनां मुगा फिसिग्रा आइजेंफोर ।
    सिखिरि समावः
    • बेरामजों नाख्रेबजानाय जोलै फिथोब ।
    • बेराम गोनां सिखिरि ।
    • बेरामजों नाख्रेबजानाय जोलै दिहुनग्रा आइजेंफोर ।
    • सिखिरिनि गांआव थानाय फिसा-फिसा फोथा आरो जोलै दिहुनग्रा न’नि हाद्रि-हालाफोर ।
    बोरामनि गोसारनायः

    बे बेरामाव नाख्रेबजानाय एम्फौफोरनि खि मोदोमफोरनिफ्राय ओंखारनाय बिदै आरो खुगानि ख’दैआ चोम बागाननि थाथि लोगोसे मुगा फिसिनायनि आइजेंफोर आरो जाग्रा बिफांनि बिलाइफोरआ बेरामनि जिउसाया नाख्रेबो । सरासन्स्रायै जिउसा नाख्रेबनाय बिलाइखौ म्फौ गोरलैआ जानायनि जाउनाव फोथा बेरामआ बांसिन जायो ।

    होबथानाय राहाफोरः
    • गोनोखोआरि राहाजों जों सिखिरि मोनफ्रोमखौबो माइक्र’स्क’प यन्ट्रजों नायिबिजिरनानै एबा आन्जाद नायनानै जोलै दिहुननांगौ ।
    • जौखोन्दोआव 2 जौखोन्दो हारै फरमेलिन बाहायनांनै मुगा जोलै दिहुनग्रा न’आरो आइजें-आइला फोरखौ मोजाङै सुस्रांनांगौ ।
    • जिउसा गोयै जोलैखोसो बाहायनांगौ ।
    • हागौमानि मोनफ्रोमबो सिखिरिआ दैनाय बिदैफोरखौ गुबुन गुबुन बिफांआव दैथाय नांगौ ।
    • जेसेबां हायो एसेबां मोजां सावस्रीआरि थाथिखौ लाखिनांगौ ।
    खुगा नांनाय बेरामः

    बे बारामआ चिउद’म’नास उरिंगिसा आरो बेचिलाछ थुरिंजेनएसिस मुंनि बेक्तेरियानिफ्राय सोमजियो ।

    लैखोनः
    • बे बेरामजों नाख्रेब जानाय एम्फौफ्रा अलसिया आरो थाबायनो हाया जायो।
    • थैनि गाबआ गोसोम जायो ।
    • देहानि रोसिफ्रा गोबादैजों ओंखारलाङो ।
    • खिफ्रा एसे लाउ-लाउ जायो आरो जिन्ज्रिबादि जायो ।
    • एम्फौफ्रा गुरै आरो स्रां-स्रां जायो ।
    • एसेल साननि गेजेरावनो एम्फौफ्रा थैयो ।
    बेरामनि फुंखाः
    • बेराम गोनां आरो गोथै एम्फौ ।
    • बेराम गोनां एम्फौनि खि ।
    • जिउसानि दारै नाख्रेबजानाय जाग्रा बिफां आरो मुगा फिसिनायनि आइजोंफोर ।
    बेराम जानायनि सम:

    बोथोरनि दुंथाय आरो रानथायनि बांनाय आरो खमायनायजों लोगोसे जाग्रा मुगा जाग्रा बिफांनि गाहाय थाखोनि बिलाइआव जेब्ला मुगा एम्फौ फिसिनाय जायो होमब्लानो खुगा नांनाय बेरामआ गोसारो ।

    बख’हानि बिबां:

    बोसोरफ्रमनि खुगा नांनाय बेरामखौ नुब्लाबो आसार, भाद्र आरो पुष, माघ दाननि फिसिनायाव बे बेरामखौ बांसिन नुनो मोनो आरो 15 जौखोन्दोनिफ्राय 40 जौखोन्दोसिम ख’हा जायो ।

    होबथानाय राहाफोरः
    • सोदांनाय मोजां बेराम गैयै जोलैखौसो बाहाय नांगौ ।
    • एम्फौ फिसिनाय सिगां आरो उनाव चोम बागानखौ 2 जौखोन्दो फरमेलिन चोमथायजों एम्फौ फिसिनाय आइजेंफोरखौ आरो बिफांनि गाहाय बाहागोफरखौ सोदां नांगौ ।
    • चोम बागानआव 3 जौखोन्दो सुनैनि गुन्दै सारनांगौ ।
    • एम्फौ फिसिबाय थानाय समाव जागायजेननाय थाथिआवनो बेराम गोनां एम्फौ नागिरनानै फोजोबस्रां नांगौ ।
    • एम्फौ फोरखौ बोस्लायनाय समाव हुसियारै दांनांगौ ।
    • एम्फौ फिसिनाय समाव गाहाम सावस्रीआरि राहाफोरखौ मानिनानै सोलिनांगौ ।
    • एम्फौनि थाखो हिसाबै नांगौ बादियै बिलाइ नांगौ ।
    मुगा एम्फौनि बुनाय बेरामः

    बे मोनसे रोखोमनि भाइरासनि दारै जानाय बेराम ।

    लैखोनः
    • बे बेरामाव नाख्रेबजानाय एम्फौफ्रा गुस्लायनो रोङा ।
    • एम्फौफ्रा जेराव मोनो बेयावनो मानबायबाय थायो ।
    • जानायखौ नागारो ।
    • मोदोमनि ज’राफ्रा गेस्रेम जालाङो आरो बुख्राङो ।
    • मोदोमनि बिगुरा बोखथाबो ।
    • मोदोमनि दै-लाउ बाहागोफ्रा गुफुर गोमोदै बादि जायो ।
    • एम्फौनि मोदोमनिफ्राय गाज्रि मोदोमनाय ओंखारो ।
    बेराम जानायनि समः
    • बोसोरनि जायखि समावनो जायो ।
    • जेब्ला बोथोरनि बिदुंआ आरो रिसिथाया बाङो आरो लोगोसे एम्फौ फिसिनाय बिफांनि बिलाइफ्रा बांद्राय बोरायब्ला होमब्लानो बे बेरामआ जायो ।
    ख’हानि बिबां:
    • 6-30%मुगा एम्फौआ ख’हा जायो ।
    • गोलोम बोथोर आरो दैज्लां बोथोऱाव खन्थाम एबा खनब्रै गुस्लायनाय एम्फौआ बे बेरामनि दरै नाख्रेब जायो ।
    फाहामथायः
    • सोदांनाय मोजां बेराम जोलै गोयै बिदैखौसो बाहाय नांगौ ।
    • थाखो हिसाबै एम्फौनो गोजौ थाखोनि बिलाइ दैथाय नांगौ ।
    • सुनैनि गुन्दै आरो ब्लिसं पाउदार सारनाया जोबोर गोनां ।

      • लिरगिरिः- ड० रन्जना दास
        राव लिरगिरिः- जन्मेजय ब्रह्म चौघृरि