MUTIH PANGANG CHAW THAR DAN
Mutih :
Ricinuscommunis
A ram thlan dan tur :
A china hmun tura tan chuan lei tha leh tui tlin theih lohna hmun a ni tur a ni.
Season :
March – April leh September – October
Soil :
Acidic leh alkaline soil-te an ngeih a.
Variety :
Mutih pangangte tana tha ber chu mutih par ngai lo chi, rawng sen NBR-1 a ni. Hei bakah hian mawm pai hnem chi – Jyothi, GVH-5, GCH-4, DCH-519, DCH-177, CO1, Aruna leh adangte pawh an hman tlak ve tho a ni.
Ram buatsaih dan :
- Mutih chinna tur ram chu vawi 2-3 leh tur a ni a, a thuk zawng chu 20-25 cm a ni a, hei hian mutih zungte chu a tihngheh bakah tihfai a tiawlsam dawn a ni.
- Khur chu 20x25x25cm (1xbxd) a buatsaih tur a ni a, a inhlat zawng chu 1x1cm a ni tur a ni.
- Khur tinah chuan bawngek lei tha 1kg lei nena uluk taka chawpawlh hman tur a ni.
Mutih chi sawngbawl dan leh phun dan tur :
- A chi puitling ngei hman tur a ni.
- Mutih chite chu fungal disease te lak ata ven nan, a chi 1kg zelah Bavistin 2gm a nuai thin tur a ni.
- Khur khat zelah chi pahnih zel, 2.5-3.0 cm-a thukah tuh tur a ni.
- Tuh atanga ni 7-10 chhungin a tiak tan thin a ni.
- Alo tiak atanga a hrisel zawk pakhat chauh chu than chhunzawm tir tur a ni.
Cultural operation :
- NPK@60:40:20 Kg/ha chu a tiak atanga thla khat naah hman tur a ni a, hei hi a tiak bul teah bawngek lei tha nena hman kawp tur a ni.
- Thla thum hnuah chuan, 30Kg N/ha leh 1kg bawngek lei tha chu kungkhat zelah hman tur a ni. Hei hian tha taka a lo thanlenna tur a pui thei a ni.
- A hmun then fai hna chu a tul dan apianga tih tur a ni a, kum khatah vawi 3-4 a ngai tlangpui.
Mutih hnah lak dan tur :
- Tuh atanga thla 3-naah chuan a vawi 1-nan hnahte chu lak tan thei a ni.
- Hnah lak vawi 2-na, 3-na, 4-na leh 5-na te chu thla khat dan zelah lak theih a lo ni tawh ang.
Source :
- Ericulture-a comprehensive profile 2013, Directorate of Sericulture, BTC, Kokrajhar – 783370, Assam.
- Package of practices of Muga, Eri and Mulberry Sericulture for North Eastern region of India, 2005, Central Muga Eri Research & Training Institute, Ladhoigarh, Jorhat, Assam.
Changken :
Heteropanaxfragans

Nursery Raising
Ramthlan dan tur :
A chinna hmun tur atan chuan tui inpaih thatna hmun a ni tur a ni.
Season :
February – March
Nursery bed buatsaih dan :
- Vawi 2-3 lei chu leh tur a ni.
- Lei chu 15cm a chhung vumin hei hi 6cmx2cm a ni tur a ni.
- Lei chu bawngek leitha nena uluk taka chawhpawlh tur a ni.
- Lei tha pawlh hnu hian khawih danglam lovin kar 2 chhung dah tur a ni.
- 0.1% Indof : 1-M45 leh Forest BHC solution @ 20/ha chu a chi tuh hmain ni hnihah hman tur a ni a, tichuan lei nen uluk taka chawhpawlh tur a ni.
Seed Collection :
- Changken rah chu Nylon net-a khuh tur a ni.
- February – March thla chhungin a rah hmin chu lawh tur.
- Daihlimah a rah hmin lawhsa chu ni 1-2 chhung dah that tur.
- A rah hmin chu zankhuain tuia chiah tur.
- A rah chu puan hnawnga hruk tur.
- Tuiah dah lehin a rah sawng chauhte chu thlan tur a ni.
Changken chi tuh dan tur :
- Khur khat zelah a chi chu pahnih zela dahin khur leh khur inkar chu 15cm leh tlar leh tlar inkar chu 20cm a ni tur a ni.
- A chi tuhna lei chu di emaw hnimin khuh tur.
- Thal lai chuan zing leh chawhnu lamah zing takin tui pek tur.
- Ni sa lutuk leh rial laka ven nan hulhliap siamsak tur.
- Tuh atanga ni 18-25 naah chuan 90% tiak a lo awm thin.
- Hetah chiah hian a hmaa kan di chap darhte chu senghawi tur.
Cultural operation :
- Ni 20-30 dan zelah a chhehvel chu tihfai thin tur a ni a, hetiang hian 20-25 cm an tlin thlengin tih thin tur.
- 0.05% Rogor leh 0.1% Indofil-M45 chawhpawlhin ni 15-20 danah kah thin tur a ni a, hei hian natna leh rannung dang eichhiat laka ven nana tih a ni.
- 10% Urea solution in vawi 3 ni 15 danah kah thin tur a ni.
Plantation in the main field:
Ram thlan dan tur :
Tui tlin theih lohna, ram sanglam.
Season :
August – September.
Lei buatsaih dan :
Lei chu 20-25cm-a thuka leh tur.
Khur laih leh a inkar hlat lam :
- Khur 30x30x30cm chu 2x2m inkar danah siam tur.
- Khur tinah bawngek lei tha 5 kg zel lei nena uluk taka chawhpawlhin hman tur.
Transplantation (Phun sawn) and Cultural Operation :
- Khur buatsaih saahte chuan a tiak thla 6-a upa, 25-35cm-a sangte chu phun tur a ni.
- Ruahtui tlak laia phun ni thei se.
- A tul hun apiangah thenfai thin tur a ni.
Leitha hman dan tur :
- Bawngek lei tha 5 kg chu khur tinah kum khatah vawi 1 April thla apianga pek tur a ni. Tin, April leh September thlaah te NPK @ 125:75:25kg/ha hman bawk tur a ni.
Pollarding :
- Changkhen kung 1.75 m a sang, kum 5-a upate chu a zar sahthlak thin tur a ni a, hei hi February thla a tih tur a ni.
- Hemi hnu hian kum 3-4 danah tih leh thin nise.
Source :
- Ericulture-a comprehensice profile 2013, Directorate of Sericulture, BTC, Kokrajhar-783370, Assam.
- Package of practices of Muga, Eri and Mulberry Sericulture for North Eastern region of India, 2005, Central Muga Eri Research & Training Institute, Lahdoigard, Jorhat, Assam.
- Dr.M.C Sarmah, Shri B.N Sarkar, Shri S.A Ahmed, Dr.K.Neog, CMER & TI, Lahdoigarh.
