Muga Cocoon sawngbawl dan
Muga Cocoon hi lazai metre 350-550 vela sei niin muk taka inhlum a ni. Muga Silk lazai kg khat tichhuak tur hian Cocoon 4500-5500 vel a ngai a ni. Muga Cocoon la hlum chhuahna khawl kan tih ‘BHIR’ hi mi pahnih thawkin ni khatah Muga la 60-80 grams vel an hlum chhuak thei a. Khawl pakhat leh chu CSRTI siam ‘CSRTI Reeling Machine’ an tih leh ‘Bani’ khawl te chu Muga la hlum chhuah nan a tha ber a ngaih an ni.
Cocoon tha thlan
- Cocoon pianto tha leh kawr chhah deuh hote thlan chhuah tur a ni a.
- Cocoon piangsual te, phir te, cocoon kawr pan lutuk hote chu hlum
chhuah tlak a ni lo. - A tlangpuiin Kotia leh Jethua Crops atanga Cocoon thar chhuahte hi reeling atana
hman ber a ni.
Stifling leh Drying
- Cocoon chu seng khawm zawh veleha hlum chhuah nghal tur a nih loh chuan stifle vat tur a ni.
- Cocoon Stifle nan hian nisaa pho leh mei khua ur an hmang nasa viau thin a.
- Tunlai hi chuan Electric oven (hot air drying) emaw Ushnakoti hman a ni tawh a.
- Hengahte hian boruak chu 95oC a saa tanin zawi zawia tih hniam tur a ni.
Storage :
- Cocoon ur ro tawhte chu uluk takin pindan fai leh ro tha takah dah that theih a ni a.
- Pindanah chuan boruak a lut tha tur a ni.
- Cocoon chu bawm hrang hrangah, bawm khata tam lutuk dah lovin vawn that tur a ni a.
- Cocoon dahna pindan chu a hnawn loh nan, chhuatah chuan chinai leh bleaching powder te theh tur a ni.
Cooking:
- Cocoon chu tui litre 3-ah soda gram 9-12 pawlhin ngun taka chawpawlha chuan tur a ni a.
- Tui chu Soda chuan a tiphul tha ta hle tihah cocoon 200 thlak tur a ni.
- Minute 5-10 a rei chum tur niin cocoon that dan azirin a danglam a ni.
Deflossing leh Reeling:
- Cocoon chhum nem tawh chu a pawn pawnlang ber, Lazai mumal lo chin (Flossy layer) chu fimkhur taka la chhuakin lazai hmawr pakhat lakchhuah tur a ni.
- A floss lak chhuah lai hian fimkhur a ngai hle a, a floss reng reng hi cocoon laihawl atanga pawh chhuah tur a ni a, a hmawr zum lam atanga pawh chhuah loh tur a ni.
- Cocoon la zai hlum chhuah lai hian Cocoon in chhuanna tui chu 40-50oC a lum a ni tur a ni.
- Muga la zai pakhat len zawng (denier) hi 4.5 – 5.5 a ni a. A tlangpuiin Muga lazai kan hlum chhuah len zawng tur chu 35-40/50-55 a ni.
- Cocoon batch khat hlum zawhah a dang hlum leh hmain a tui thlak zel tur a ni.
Re-reeling:
- La duang siam nan khawl tha tak hman a ni tur a ni a.
- Khawl chu mumal tak leh rang tha taka la zai hlum chhuak thei a ni tur a ni.
Weaving (Puan tah):
Muga la tahna hmanrua atan chuan Fly shuttle Loom an hmang tlangpui a.A duang siamna atan Jacquard emaw dobby hman tel a ni.He khawl hian a dung leh a vang a thliar hrang thei a.Puan tah thenkhat chu rual taka rawng pek nan Direct dyes an hmang tlangpui a ni.Fly shuttle loom hian ni khatah metre 2-5 a tah chhuak thei a ni.
Source:
- Package of Practices of Muga, Eri and Mulberry Sericulture for North East Region of India, 2005, Central Muga Eri Research & Training Institute, Lahdoigarh, Jorhat, Assam.
- Muga leh Theihmu Pangang Khawitute Tih Dan Tur (India Hmar chhak ramte tan). Published by Directorate of Sericulture, Aizawl, Mizoram.
- Mizoram Sericulture, 2006, Published by Department of Sericulture, Mizoram.
- Muga Culture (Mizo) by C.Vanlallawma, 2009, Published by Department of Sericulture, Mizoram.
